I: YER KÜRE YARATILDI

4,5-3,5 milyar yıl önce: Yerküre oluşumu. Azoik çağ. Prekambriyen dönem başlangıcı.

2,3 milyar yıl önce: Yerkürede ilk yaşamın başlaması.

II: HAREKETLİ CANLILAR SUDAN YARATILDI

1,4 milyar yıl önce: Oksijene dayalı yaşam süren ilk mikro-organizma varlığı.

III: SUDA TOPRAK ÖZLÜ YAPILAR MEYDANA GELDİ

570 milyon yıl önce: Proterozoik dönem. Denizlerde kimyasal değişimin başlaması. Yerkürede tür çeşitliliğinin artması görüldü.

230 milyon yıl önce: Mezozoik çağ. Trias dönemi. Denizlerde yaşam, karada ilk dinozorlar, yumurtlayan memeliler.

65 milyon yıl önce: Senozoik çağ. Tersiyer dönem. Dinozorların son dönemi.

65-53 milyon yıl önce: Paleosen dönem. Primat benzeri memeliler.

53-37 milyon yıl önce: Eosen dönem. İlk primatlar.

37-25 milyon yıl önce: Oligosen dönem.

23-5 milyon yıl önce: Miyosen dönem.

23-17 milyon yıl önce: Afrika’da hominoid (insansılar).

14 milyon yıl önce: Hominoidler Afrika, Asya ve Avrupa’da.

5-1,8 milyon yıl önce: Pliyosen dönem.

5,5-3,7 milyon yıl önce: Ardipithecus Kadabba, Ramidus ve Australopithecus Anamensis türü insansılar.

3,6-1,8 milyon yıl önce: Australopithecus Afarensis, Aethiapicus, Gahri ve Africanus türü insansılar.

IV: CANLI BİR TÜR TOPRAK ÖZÜNDEN YARATILMIŞ OLDU

3 milyon yıl öncesinden itibaren: İnsansıların neslinin tükenmeye başlaması. Homo ergasterlerle ortak yaşam.

2,7-1,2 milyon yıl önce: Afrika’da Homo Habilis, Rudolfansis ve Ergasterler.

2,5 milyon yıl önce: Etiyopya Omo Vadisi’nde, Zaire’de ve Malavi’de taş aletler. Etiyopya Hadar’daki aletler işlenmiştir. Yonga, çekiç, tek ve çift taraflı satır olmak üzere 4 tür taş alet.

2-1,2 milyon yıl önce: Homo Rudolfensislerin soyunun tükenmesi, Homo Habilis ve Ergasterlerin Erectuslara dönüşmesi ve bunların Afrika, Asya ve Avrupa’da görülmesi.

2 milyon-800 bin yıl önce: Homo Erectuslar.

1,8 milyon-10 bin yıl önce: Kuzey yarımkürede pleistosen dönem.

1,8 milyon-800 bin yıl önce: Austrapolithecus Robustus ve Bosiei.

1,5 milyon yıl önce: Evlilik.

800 bin yıl önce: Endonozya Flores Adası homo erectus/floresiensis (deniz yolculuğu).

800 bin yıl önce: İspanya Gran Dolina – Homo Antecessor (neanderthal öncesi).

600-250 bin yıl önce: Avrupa’da Homo Heidelbergensis.

500 bin yıl önce: Homo erectus; Örgütlü avlanma, ateş devamlı yanmaya başladı, et pişirme.

500 ve 435 bin yıl önce: Avrupa’da Günz ve Günz-Mindel buzul dönemi.

400 bin yıl önce: Kulübede yaşam.

400-380 ve 300 bin yıl önce: Avrupa’da Mindel ve Mindel-Riss buzul dönemi.

350-30 bin yıl önce: Neanderthaller. Taş, kemik, ağaçtan yaptığı el gereçlerini kullanır. Çanak çömlek yapar. Deri işler. Her türlü hayvanı avlar. Ölüye tören düzenlerler. Ölülerini gömerler. Aile mezarlığı var. Öbür dünya inanışı var. Ruh olduğuna inanırlar. Süslenirler. Hasta ve sakatlara bakarlar, tedavi uygulaması var. Büyülere inanırlar. Buzul döneme uyumlular.

265-175 bin yıl önce: Avrupa’da Riss buzul dönemi.

V: YARATAN RUHUNDAN ÜFLEDİ, İNSAN TAMAMLANDI, İRADEYE DAYALI ÂDEMOĞLU HALİFE OLARAK ATANDI

150 binler: Homo Sapiens; Üstün İnsan. Âdem’in halife olarak atanması.

150-50 bin yıl önce: Âdem neslinin Nil’in doğduğu yerde çoğalması ve yayılması.

125-100 bin yıl önce: Avrupa’da Riss-Würm buzul dönemi.

100-50 bin yıl önce: Neanderthallerin Avrupa’da şiddetli buzul dönemlerinde bugünkü Türkiye, Suriye, İsrail ve Lübnan bölgelerine kaydıkları düşünülür.

75-40 bin yıl önce: Avrupa’da Würm buzul dönemi.

60-48 bin yıl önce: (Bugünkü) İsrail Kebara Neanderthalinde dil kemiği bulundu.

50-30 bin yıl önce: Öncekilerine benzer şekilde neanderthallerin neslinin tükenmesi. Bundan sonraki dönemde aynı havzalarda Kromanyon ve üstün insanların görülmesi. Bazı Kromanyonların Combe Capelle insanı olarak bilinmesi ve bunların Akdeniz insanı olarak tanımlanması. Ayrıca Chancelade tipi de farklı bir grup olarak anıldı.

VI: ÜSTÜN İNSANIN YÜRÜYÜŞÜ

50-45 BİN YIL ÖNCE: Üstün insanın Nil nehri boyunca kuzeye yürüyüşü

50-17 BİN YIL ÖNCE: Neanderthallerin Avrupa’da yok olması

30 BİN YIL ÖNCE: Simgesel anlatım ve sanat olgusu oluşumu

30-25 BİN YIL ÖNCE: Kromanyonlar Fransa ve İspanya’da görüldü

30-25 BİN YIL ÖNCE: Doğal mağara yaşantısından kulübe/ev yaşantısına geçiş; 4-5 ailelik 20-25 kişilik akrabalarla birlikte yaşama

23 BİN YIL ÖNCE: Ok ve yay icadı, avlanmada kolaylık

20-15 BİN YIL ÖNCE: En yakın Buzul Çağı (Avrasya kuzeyi, Kuzey Amerika Kıtası, Himalayalar çevresi dâhil Asya buzullarla kaplı), bugünkü Orta Doğu’da kadim kültür örnekleri görüldü

17 BİN YIL ÖNCE: Dikiş iğnesi bulundu

17 BİN YIL ÖNCE: Kromanyonlar Fransa Lascaux Mağarası sanat galerisine çevirmiş

15 BİN YIL ÖNCE: Buzulların erimesi, taşkınlar ve buna bağlı göçler; örneğin Orta Asya’da büyük göllerin oluşumu

15 BİN YIL ÖNCE: Köpek ehlileştirildi

14-9,5 BİN YIL ÖNCE: Urfa Göbeklitepe’de bulunanların dönemi, dini törenlerin yapılması için tapınak, ata kültü anlayışı, mezarlarda kesik baş, süslemede boğa başı kabartmasının kullanılması

13-11 BİN YIL ÖNCE: Holosen dönem; tarım ve yerleşik yaşam, toprak ana tanrıçası heykelleri, bugünkü Orta Doğu’da bitki örtüsü değişimi, ormanların artması, yukarı Mezopotamya’da ilk tarım, yabanıl buğday ve arpa Anadolu’da ekilir oldu, tahılların taş dibekte ufalanması, arazide gazel, keçi, geyik, geviş getiren büyükbaş hayvanlar, evcilleştirmeler, baraka ve evlerde yaşam, ölüler yaşanılan yerin zeminine gömülüyor, toprak çanak çömlek imalatı, arazi işleme, mülkiyet hakları, nüfusta artış, mesleklerin oluşumu, ticaretin başlaması, sosyal sınıfların ortaya çıkması

9 BİN YIL ÖNCE: Anadolu’da bakır işleme, keten liflerinden dokuma, sütten kesilen bebeğe ek gıda, hayvan sütü verilmesi

8 BİN YIL ÖNCE: Güney Doğu Asya’da tarımın başlaması

7,5 BİN YIL ÖNCE: Çatalhöyük’te nüfus 10 bin, tarım için sulama kanalları, çanak çömlek ticareti

7 BİN YIL ÖNCE: Büyük Sahra yaşanabilecek iyi bir yer

6 BİN YIL ÖNCE: Amerika’da tarım dönemi

5 BİN YIL ÖNCE: Doğu Afrika’da tarım dönemi

3 BİN YIL ÖNCE: Japonya ve Kore’de tarım dönemi

MÖ 5000: Mısır ülkesi süper güç

MÖ 4000-2100: Akadlar dönemi

MÖ 3500-2000: Sümerler dönemi

MÖ 3200: Yazının bulunuşu

MÖ 3000: Tekerlekli araç kullanımı

MÖ 3000-100: Truvalılar

MÖ 3000-2000: Kiklad dönemi

MÖ 2900: Hz. Nuh dönemi ve Tufan

MÖ 2560-2551: Keops Piramidi

MÖ 2500: Avrupa’da Bakır Çağı

MÖ 2300-1200: Hitit dönemi, Anadolu’da demirin kullanılması

MÖ 2000’ler: Bugünkü Orta Doğu’da yoğun göç hareketleri

MÖ 2000-17: Kommanegeliler

MÖ 1900: Hz. İbrahim ve Hz. Lût dönemi

MÖ 1900-612: Asur dönemi, MÖ 1100’de Asurlular Babil’e galip geldi

MÖ 1792-1750: Hammurabi dönemi, Babil’in en parlak zamanı, Bileşik faiz uygulandı

MÖ 1700: Hz. Yakub dönemi

MÖ 1683-1647: Mezopotomya’da Kral Ammiditana dönemi “hamiline” kâğıt ödeme sistemi

MÖ 1650: Hz. Yusuf dönemi

MÖ 1500: Hz. Hûd dönemi

MÖ 1500-800: Kimmerler dönemi

MÖ 1500-1300: Mitanniler dönemi

MÖ 1500-800: Hinduizm Kutsal Metni: Vedalar

MÖ 1450: Hz. Şuayb dönemi

MÖ 1400: Hz. Musa dönemi

MÖ 1400-1100: Miken dönemi

MÖ 1274: Mısır-Hitit Kadeş Anlaşması

MÖ 1000: Hz. Davud dönemi

MÖ 993: Hz. Davud İsrail Krallığı’nı kurdu ve Kudüs’ü başkent yaptı

MÖ 967: Hz. Süleyman Kudüs’te birinci tapınağı inşa ettirdi

MÖ 858-549: Medler dönemi

MÖ 800-700: Urartu dönemi

MÖ 800-300: İskitler

MÖ 800-200: Hinduizm Kutsal Metinleri: Brahmanalar, Upanişadlar, Sutralar

MÖ 750-300: Frigler dönemi, Tuna havzasında demirin kullanılması

MÖ 750-336: Antik Yunan dönemi

MÖ 715: Hz. Salih dönemi

MÖ 700: Hz. Yunus’un ilk tebliği Asur Ninova’da

MÖ 700: Homeros

MÖ 700-300: Etrüksler

MÖ 624-546: Miletli Tales dönemi

MÖ 610-546: Anaksimandros dönemi (insanlığın ilk evrim halkasına dair fikirler ileri sürdü)

MÖ 604-531: Lao Tsu’nun doğumu: Taoizm

MÖ 600: Çinli Tao Te Ching, Taoizmi (erdemlilik kitabı) yazdı

MÖ 600: Anadolu’da sikke (Lidya)

MÖ 586: Nabukadnezar Kudüs’te Hz. Süleyman mabedini yaktı

MÖ 585: Tales güneş tutulmasını ilk öngören

MÖ 580-490: İyonyalı Pisagor dönemi (İlk matematik formülü: Dik üçgenin hipotenüsünün hesabı)

MÖ 563-483: Sidarta Hindistan’da Budizmi kurdu

MÖ 551-479: Çinli filozof olarak bilinene Konfüçyus inanç sistemini kurdu

MÖ 550-330: Persler

MÖ 540: Vardhamana’nın doğumu: Caynizm

MÖ 516: I. Daryus’un zamanında Kudüs’te ikinci tapınak yapıldı

MÖ 510-27: Roma Cumhuriyeti (öncesi Roma Krallığı)

MÖ 495-429: Perikles dönemi

MÖ 484-425: Herodot dönemi

MÖ 460-370: İyonyalı Demokritos dönemi (Atom veya bölünmeyen öz teorisi)

MÖ 459-399: Sokrates dönemi

MÖ 435-355: Kyrene Ahlakı dönemi

MÖ 427-347: Platon dönemi

MÖ 385-322: Aristo dönemi

MÖ 341-270: Epiküros dönemi

MÖ 336-323: İskender İmparatorluğu

MÖ 336-146: Helenistik dönem

MÖ 334-263: Kıbrıslı Zenon’un Stoa Ahlakı dönemi

MÖ 280: Keltlerin Roma ve Yunan topraklarına saldırması

MÖ 287-212: Arşimet dönemi (Kaldıraç yasası, suyun kaldırma kuvveti, yansıma)

MÖ 221: Çin İmparatorunun standart sikke bastırması

MÖ 220-46: Büyük Hun Hanlığı

MÖ 214: Çin Seddi’nin yapılması

MÖ 200-MS 300: Hinduizm Kutsal Metinleri: Mahabharata, Ramayana

MÖ 175-165: Romalı Antiochus Kudüs’ü yağmaladı

MÖ 115-MS 274: I. Himyar Krallığı

MÖ 69-30: Mısır’da 7 nci Kleopatra

MÖ 63: Romalı Magnus Kudüs’ü fethetti

MÖ 27-MS 476: Roma İmparatorluğu

0: Gregoryan takviminde Milat, Hz. İsa doğumu

33: Hz. İsa’nın ölümü

50: Kudüs konsülü toplandı

64: Roma’nın yakılması

65: Aziz Paulus’un ölümü

66-73: I. Roma-Kudüs savaşı, Titus şehri kuşattı

70: Yahudi ayaklanması ve Yahudilerin Avrupa’ya yayılması

90: Katolik geleneğinin gelişmesi

274-525: II. Himyar Krallığı (Tubbe)

300-750: Hinduizm Kutsal Metinleri: Puranalar

325: Constantinus Yeni Roma İmparatoru olduğunu açıklar

325: İznik konsülü toplandı

330-800: Avrupa tarihinde karanlık dönem

354-430: Aziz Augustinus’un Hıristiyan Kilise Felsefesi

370-469: Batı veya Avrupa Hun Devleti

375-600: Germen kavmi Ostragotlar ile karşılaştı, Avrupa Kavimler Göçü

395: Roma İmparatorluğu Doğu-Batı olarak bölünmesi

406: Franklar Kuzey Galya’yı istila etti

458-469: Atilla dönemi

571-632: Hz. Muhammed s.a.s.

618-907: Çin-Tang Hanedanlığı

629: Bizans İmparatoru Heraklios Kudüs’ü aldı

638: Hz. Ömer Kudüs’ü aldı

673 ve 717: Müslümanların Constantinapol’ü kuşatmaları

687-691: Kudüs’te Kubbet-üs Sahra inşa edildi

700: Aritmetikte onluk sistemin bulunması (Hindular)

715: Kudüs’te Mescid-i Aksa inşa edildi

742-814: Şarlman’ın doğum ve ölümü

750-1270: Orta Çağ dönemi

800: Şarlman Kutsal Roma Germen İmparatoru

800-1500: Skolâstik Felsefe dönemi

840-1212: Karahanlılar dönemi (Kutadgu Bilig, Divanü Lügatit-Türk, Tarih-i Kaşgar)

853-944: Maturidi dönemi

870-950: Farabi dönemi

961-1186: Gazneliler dönemi

980-1037: İbni Sina dönemi

988: Kiev Kralı Vladimir Rusları Ortodoks yaptı

1031: Selçuklular’ın Ceyhun Irmağı’nı geçmesi

1054: Katolikler ve Ortodokslar resmen ayrıldı, Bizans Ortodoksların merkezi

1058-1111: Gazâli dönemi

1071: Malazgirt Savaşı

1038-1308: Selçuklular dönemi

1095-1099: I. Haçlı Seferi

1096-1291: 7 adet büyük Haçlı Seferi dönemi

1096: Haçlılar Rhineland’da 8 bin Yahudi katletti

1146: Moskova bölgesinin Slavlar’ın dikkatini çekmesi

1147-1149: II. Haçlı Seferi

1150: Avrupa’da hukuk, tıp, sanat, felsefe ve eğitime daha fazla değer verilmesi

1167: Oxford Üniversitesi

1179: 3 ncü Lateran Konsülü tefecileri aforoz etti

1187: Selahaddin Eyyubi Kudüs’ü Haçlılardan geri aldı

1189-1192: III. Haçlı seferi

1202: Fibonacci’nin Hesap Kitabı yayımlandı

1215: Magna Carta Libertatum

1220-1292: Roger Bacon dönemi

1225-1274: Aziz Tommaso dönemi

1242-1502: Altınordu Devleti

1254-1324: Marco Polo dönemi

1271-1368: Çin-Yuan dönemi

1274-1294: Çin-Kubilay Han’ın dönemi

1299: Osmanlı Türk Devleti’nin kuruluşu

1330: Avrupa’da çok yerde üniversite açılması, İtalyan bankerleri

1337-1453: Yüzyıl Savaşları

1340: Medicilerin Cenova’da muhasebe sistemi kullanması

1347-1351: Avrupa’da Veba Salgını

1350: İlk gerçek sigorta poliçesi

1368-1644: Çin-Ming dönemi

1378: Giovanni Fiorentino’nun Ahmak hikâyesi: Yahudi tefecileri

1384: İng. John Wyciffe Vatikan’ı eleştirdi ve yakıldı

1385: İtalya’da Medicilerin bankası

1400’ler: Avrupa’da toplama ve çıkarma sembollerinin kullanılması

1415: Prag Üniversitesi rektörü Jan Hus kiliseyi eleştirdi ve aforoz edildi

1439: Rus Ortodoks Kilisesi millileşti

1480: Moskova, Slav-Ortodoks Prensliği, Çar İvan

1450: Gutenberg’in matbaayı bulması

1450-1670: Rönesans ve Reform hareketleri

1453: İstanbul’un Fethi, Batı Roma/Bizans İmparatorluğu’nun yıkılması, Yeni Çağ

1453: Rus Ortodoks Kilisesi

1469-1527: Machiavelli dönemi

1488: Ümit Burnu’nu keşfi

1492: Colombus Yeni Dünya’ya ayakbastı, sömürgeciliğin başlangıcı

1492: Hıristiyanlar İspanya Granada’yı işgal etti, Yahudilere engizisyon

1494: Sistematik muhasebeye geçilmesi

1483-1546: Martin Luther, 1517 reformu

1498: Vasco da Gama Hindistan’ın deniz yolunu açtı

1500’ler: Avrupa’da aritmetikte eşittir işaretinin kullanılması, saatin saniyelerle bölünerek gösterilmesi

1500: Avrupa devletleri dünyanın %10’una (yüzölçümü) hâkim

1500: En büyük kent Pekin, nüfusu 600 bin

1509-1564: Jean Calvin dönemi

1516: Venedik’te Yahudi “ghetto nuevo” yerleşmesi, Tefecilik

1532: İnka Medeniyeti ile karşılaşma

1533-1603: Kraliçe Birinci Elizabeth dönemi

1538: İnka altın ve gümüşünün İspanya’ya getirilmesi

1555: Fransa’nın ilk koloni kurma girişimi (Rio de Janeiro)

1561-1626: Francis Bacon dönemi

1564-1642: Galilei dönemi

1571-1630: Kepler dönemi

1572: İnka İmparatorluğu tarihten silindi

1579: Osmanlı’nın Duraklama Devri

1588: İspanyol Kral İkinci Felipe’nin İngiltere seferi

1588-1679: Thomas Hobbes dönemi

1596-1650: Descartes dönemi

1602-1799: Hollanda Birleşik Doğu Hindistan Şirketi dönemi

1608: İlk hisse senedi borsası Amsterdam’da

1609: Amsterdam Kambiyo Bankası kuruldu, darphane

1618-1648: 30 Yıl Savaşları

1632-1677: Spinoza dönemi

1632-1704: John Locke dönemi

1643-1727: Isaac Newton dönemi

1644-1912: Çin (Qing) dönemi

1650-1789: Aydınlanma ve mutlakıyet dönemleri

1657: Stockholm Bankası, kredi uygulaması

1670-1733: Mandeville dönemi

1671-1729: Edinburgh’lu ekonomist John Law dönemi

1694: Londra Bankası, devlet borcunun banka hissesine dönüştürülmesi

1694-1778: Volter dönemi

1700: Avrupa savaşlarından çekilen İngiltere

1707: British East India Company kuruldu

1712-1778: Jean Jacques Rousseau dönemi

1717: Hollanda Birleşik Batı Şirketi kuruldu

1724-1804: Immanuel Kant dönemi

1742: İngiltere’de faizsiz banknot basımı

1743-1826: Thomas Jefferson dönemi

1748-1832: Bentham dönemi

1749-1827: Laplace (Laplace Markisi Pierre Simon) dönemi

1756-1763: Yedi Yıl Savaşları

1760: Amerika kıtasında koloni savaşları

1763: İngiltere’nin Hindistan’ı ele geçirmesi

1768-1774: Osmanlı-Rus Savaşı

1770-1831: Hegel dönemi

1781: James Watt buhar makinesini buldu, Sanayi Devrimi dönemi

1782: İngiltere Amerika’nın bağımsızlığını kabul etti

1789: Fransız Devrimi, Yakın Çağ

1798-1857: Auguste Comte dönemi

1799: Nathan Mayer Rothschild’in İngiltere’ye gelmesi

1815: Waterloo

1815: Viyana Kongresi

1815: Amerika’nın ikinci bağımsızlık savaşı

1815-1914: Dünya güç merkezleri oluşumu, sistematik sömürgecilik

1818-1883: Karl H. Marks dönemi

1823: Monroe Doktrini

1820: Hans C. Orsted manyetizmayı buldu

1825: Buharlı lokomotif uygulaması

1826: Bank of England ülkenin tek para basma işini aldı

1826-1829: Latin Amerika borç krizi

1830: Nathan Mayer Rothschild ABD’de iş yapmaya başlaması

1830: Maden çıkarma ve işleme yöntemleri geliştirildi

1831: Michael Faraday elektrik akımını üretti

1834: Amerika’da biçer-döver

1838: Balta Limanı Antlaşması

1839: İngiltere’nin Çin’e açtığı Afyon Savaşı

1840: Okyanus ötesi düzenli buharlı gemi seferleri

1842: İngiltere-Çin Nanking Anlaşması

1844: Amerika’da ticari telgraf sistemi

1844-1900: Friedrich Nietzsche dönemi

1844: Fransa ve Amerika Çin’de

1846: Amerikan-Japon anlaşmazlıklarının başlangıcı

1850-1910: Japonya Meiji dönemi

1851: Çin Tayping ayaklanması

1852-1908: Antonie H. Becqurel ve radyoaktivite

1854: Japonya-Amerika anlaşması

1856-1940: J.J.Tomson ve elektron

1857-1894: Heinrich R. Hertz ve elektromanyetik dalga

1858-1947: Max Planck ve kuantum kuramı

1858: Çin’in Fransa ve İngiltere ile Tien-Tsin Anlaşması

1861-1865: Amerikan İç Savaşı

1865: Mendel ve genetik

1867-1934: Madam Curie ve radyum

1870: Maxwell ve elektromanyetik, ışık hızı

1870: Konserve yiyecek imalatı

1870: Afrika’nın onda biri sömürge

1871-1937: Ernest Rutherford ve atom modeli

1876: Telefon bulundu

1879-1955: Albert Einstein ve uzay-zaman, kütle-enerji

1880: Alman Bismarck’ın Sosyal Sigorta Yasası

1882: İng. Başbakanı Gladstone’un Mısır’ı işgal emri

1883-1946: Keynes dönemi

1888: Ziraat Bankası’nın kuruluşu

1889-1953: Edwin Hubble dönemi

1894-1895: Çin-Japon Savaşı, Japonya’da sömürgeci oldu

1896: İngiltere-Fransa Siyam Anlaşması

1896: Ford’un içten yanmalı motorla yürüyen arabası

1899-1901: Çin-Boixer Ayaklanması

1900: En büyük kent Londra, nüfusu 6,5 milyon

1902: Ford’un montaj hattı uygulaması

1903: Wright kardeşlerin uçuşu

1904-1905: Rus-Japon Savaşı

1908-1927: Ford 17 milyon araba sattı

1913-1921: Demokrat Woodrow Wilson dönmemi

1913: İlk robot yapımı

1913: İlk genetik haritanın yayımlanması

1913: ABD’de Federal Rezerv Sistemi kurulması

1913: Batı, dünyanın %58’ine, GSYİH’nın %79’una hâkim

1913: FED son şekli

1914-1945: Dünya savaşları dönemi

1914-1918: 1 nci Dünya Savaşı

1917: Rusya’da Devrim

1917: Rus Ortodoks Kilisesi patriklik ilanı

1918: Wilson Prensipleri

1918-1988: Richard Feynman dönemi

1919: Versay Barış Anlaşması

1919-1939: Fransız sömürgeleri dünya toprağının %8,7’si

1923: Almanya’da hiper enflasyon

1923: Televizyonun bulunması

1927: Dünya nüfusu 2 milyar

1927-2008: Samuel P. Huntington dönemi

1929-1933: Amerika mali krizi, Büyük Buhran

1929: Keynesyen devlet ekonomisi

1933-1945: Demokrat Franklin D. Roosevelt dönemi

1934-1945: Adolf Hitler dönemi

1939-1945: 2 nci Dünya Savaşı

1940: Hedge Fon

1942-…: Stephen Hawking dönemi

1944-1971: Bretton Woods dönemi

1944: Dünya Bankası Kuruldu

1945-1953: Demokrat Harry S. Truman dönemi

1945: Hiroşima ve Nagazaki’ye atom bombası atıldı

1945: Birleşmiş Milletler kuruldu

1945: Uluslararası Kalkınma Bankası kuruldu

1945: Uluslararası Para Fonu kuruldu

1945-1991: Soğuk Savaş dönemi

1947: Marshall Planı

1948-1949: Arap-İsrail Savaşı

1948: İlk bilgisayar

1949: NATO kuruldu

1951-…:  Edward Witten dönemi

1952: 3 ncü Dünya Ülkeleri tanımlandı

1953-1961: Cumhuriyetçi Dwight D. Eisenhower dönemi

1955: Bandug Konferansı

1957: ABD dolar banknotu son şekline geldi

1957: AET Kuruldu

1957: Sputnik 1’in fırlatılması

1960: Birleşmiş Milletler üye sayısı 99

1960: Küba Krizi

1961-1963: Demokrat John F. Kennedy dönemi

1962: Telstar iletişim uydusu

1963-1973: Vietnam Savaşı

1967: Arap-İsrail 6 Gün Savaşı

1968: Japonya dünyanın 2 nci büyük ekonomisi

1968: Dünya fikir hareketi

1969: İnternet kullanılmaya başlandı

1969-1974: Cumhuriyetçi Richard Nixon dönemi

1970: Liberal ekonomi

1971: Dünya nüfusu 4 milyar

1971: Nikson altın-dolar bağını kesti

1972: Elektronik posta kullanımı

1973: AB 1. Büyüme (9 ülke)

1974: Kıbrıs Harekâtı

1977-1981: Demokrat Jimmy Carter dönemi

1979-1990: İngiltere’de İşçi Partili Demir Lady Margaret Thatcher dönemi

1980: Birleşmiş Milletler üye sayısı 154

1980: Faiz Takası, Kredi Temerrüt Takası (CDS) ürünleri

1981: AB 2. Büyüme (10 ülke)

1982: Falkland Savaşı

1981-1989: Cumhuriyetçi Ronald Reagan dönemi

1985: Neoliberal ekonomi, özelleştirmeler, küreselleşme

1986: AB 3. Büyüme (12 ülke)

1987: Gorbaçov; Glastnost ve Perestroika

1987: Dünya nüfusu 5 milyar

1988: El Kaide kuruldu

1989: Berlin Duvarı’nın yıkılması

1989: “Nonlinear Savaş” teorisi

1989-1993: Cumhuriyetçi George H.W. Bush dönemi

1990: Ortalama Amerikalı, ortalama Çinliden 73 kat zengin

1990: Birleşmiş Milletler üye sayısı 159

1991: Soğuk Savaş sona erdi

1991: 1. Körfez Savaşı

1992: Yugoslavya’nın yıkılışı, Bosna Savaşı

1992: Maastricht Anlaşması (AB)

1992: INTOSAI Kongresi, Washington Mutabakatı

1993: Samuel Huntington’un “Medeniyetler Çatışması” teorisi

1993: Şangay Özel Ekonomi Bölgesi inşasına başlanması

1993-2001: Demokrat Bill Clinton dönemi

1995: Dünya Ticaret Örgütü kuruldu

1995: AB 4. Büyüme (15 ülke)

1997: Asya mali krizi

1998: Brezilya ve Rusya mali krizi

1999: Dünya nüfusu 6 milyar

1999: IŞİD (ISIS) Temeli atıldı

2000: ABD’de Yeni “Human Intelligence” anlayışı

2000: (Seattle) Dünya Ticaret Örgütü Toplantısı ve küresel protestolar

2001-2009: Cumhuriyetçi George W. Bush dönemi

2001: “11 Eylül” İkiz kulelere saldırı (Dünya Ticaret Merkezi)

2001: Afganistan Savaşı (Küresel Terörle Savaş)

2001: Adalet ve Kalkınma Partisi kuruldu

2001: Çin Dünya Ticaret Örgütü üyesi

2002: NATO’nun Kosova’ya müdahalesi

2002: AB ortak para birimi: Avro

 

2003: 2. Körfez Savaşı

2004: AB 5. Büyüme (25 ülke)

2004: AB Anayasası imzalandı

2006: (Karakas) Dünya Sosyal Forumu Hareketi

2006: Dünya nüfusu 7 milyar

2007: Küresel finansal kriz

2007: “Uzun Savaş” teorisi

2007: AB 6. Büyüme (27 ülke)

2009-2016: Demokrat Barack H. Obama dönemi

2009: ABD Siber Savaş Komutanlığı

2010: Arap Baharı başladı

2011: Usama Bin Laden öldürüldü

2011: Suriye İç Savaşı başladı

2013: Standart Model tamamlandı (Higgs Bozonu)

2014: IŞİD (ISIS) aktifleşti

2017-…: Cumhuriyetçi Donald Trump dönemi

2020: Dünya nüfusu 8,3 milyar